เคยไหม...? ที่ต้องทนกลั้นหายใจ-เกร็งใบหน้าเมื่อคู่สนทนาเอ่ยวาจาออกมาพร้อม "กลิ่น" ถ้าเป็นญาติสนิทมิตรสหายในชั้น..ซี้กัน ก็คงพอจะบอกกล่าวให้รู้ตัวกันได้บ้าง แต่หาก...ไม่ใช่ ใครจะกล้าไปบอก ทางที่ดีป้องกันตัวไว้อย่าให้เป็นผู้สร้างกลิ่นน่าจะดีที่สุด กลิ่นปาก เกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ และร้อยละ 75 เป็นผลมาจากสุขภาพในช่องปาก ซึ่งก็ไม่พ้นเรื่องของฟันและเหงือก เช่น ฟันผุทิ้งไว้ไม่ยอมไปอุด เป็นแผลร้อนใน หรือหินปูนอันเกิดจากคราบอาหารที่เกาะฟันและแปรงออกไม่หมด นอกจากนั้นก็อาจมาจากลำคอส่วนต้นระบบทางเดินหายใจ และระบบทางเดินอาหาร รวมทั้งอาหารบางประเภท ยาปฏิชีวนะบางตัว เมื่อรับประทานติดต่อกันนาน ๆ อาจทำให้มีกลิ่นของยาออกมาทางลมหายใจ หรือเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์และบุหรี่ ก็มีส่วนทำให้เกิดกลิ่น
ตัวการสำคัญที่ก่อให้เกิดกลิ่นปาก คือ จุลินทรีย์ ในช่องปากและคอนั่นเอง โดยเจ้าจุลินทรีย์เหล่านี้จะไปแปรเปลี่ยนเซลล์ของเยื่อบุอ่อนในช่องปากและคอที่หมดสภาพแล้วนั้นให้กลายเป็นสารประกอบกำมะถันที่มีกลิ่นเหม็น ในภาวะปกติ ช่องปากของเราก็จะมีเจ้าเชื้อจุลินทรีย์เหล่านี้อยู่ประมาณ 300 ชนิด แต่ปฏิกริยาจากการแปรเปลี่ยนเซลล์จากจุลินทรีย์นั้นไม่มากมายถึงขั้นที่จะก่อให้เกิดกลิ่นปากหรอก แต่หากบวกเข้ากับการขาดการดูแลรักษาสุขภาพของช่องปาก ไม่ว่าจะเป็นการทำความสะอาดช่องปากที่ไม่ดีพอ การแปรงฟันไม่สะอาด การกำจัดคราบอาหารออกไม่หมด จนเกิดการหมักหมมของเศษอาหารตามซอกฟันและเหงือก ซึ่งเป็นวัตถุดิบอย่างดีที่ทำให้จุลินทรีย์เพิ่มจำนวนอย่างรวดเร็วทวีคูณ นั่นก็หมายความว่าจุลินทรีย์จะแปรเปลี่ยนเซลล์ได้มากขึ้นเป็นทวีคูณด้วยเช่นกัน และกลิ่นก็จะมากขึ้น การรักษาช่องปากให้มีสุขวิทยาอันดี เป็นวิธีที่ดีที่สุดในการป้องกันไม่ให้มีกลิ่นปาก
ข้อแรกที่ทันตแพทย์แนะนำ คือ ควรแปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง เมื่อตื่นนอนเช้าและก่อนนอน แต่นอกจากการแปรงฟันแล้วก็ควรทำความสะอาดซอกฟันให้ทั่วถึง โดยใช้เส้นไหมขัดฟัน อย่างน้อยวันเว้นวัน เพื่อขจัดเศษอาหารชิ้นเล็ก ๆ ตามซอกฟัน อีกสิ่งที่ไม่ควรละเลยก็คือ การขูดลิ้นหลังแปรงฟัน เพื่อขจัดคราบสกปรกที่ติดบนลิ้น ซึ่งหากปล่อยไว้ก็จะกลายเป็นคราบแบคทีเรียเกาะอยู่ที่ลิ้น ฟัน หรือกระพุ้งแก้มในภายหลัง สำหรับอุปกรณ์ขูดลิ้นนั้น มีการผลิตออกมาจำหน่ายหลายรูปแบบเพื่อสะดวกในการใช้งาน การเลือกที่ขูดลิ้นควรเลือกใช้ชนิดที่มีขนาดไม่ใหญ่จนเกินไปทำจากวัสดุที่ผ่านการรับรองแล้วว่าปลอดภัย การขูดลิ้นครั้งแรก ๆ สำหรับคนที่คอหอยตื้น อาจมีอาการขย้อนบ้าง เมื่อทำไปสักพักจนชิน ก็จะไม่เป็นไร แต่การใช้ที่ขูดลิ้นนี้ไม่แนะนำให้ใช้กับเด็ก เพราะถือเป็นสิ่งไม่จำเป็น เนื่องจากจุลินทรีย์คราบสกปรกบนลิ้นเด็กยังมีปริมาณไม่มากนัก
นอกจากนี้ น้ำยาบ้วนปาก ก็สามารถช่วยลดกลิ่นปากได้ชั่วครั้งชั่วคราว ซึ่งอาจใช้เกลือป่นสักช้อนหรือครึ่งช้อนชาละลายน้ำอุ่น อมบ้วนปากหลังอาหารก็ได้ แต่ถ้าจะให้ดีก็ควรบ้วนปากทั้งหลังอาหารและหลังแปรงฟันตอนเช้า ด้วยวิธีการง่าย ๆ ก็สามารถช่วยให้ปากสะอาด ลมปากและลมหายใจไม่มีกลิ่นเหม็น แต่..สำคัญตรงที่ว่า ต้องปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอ ถ้าปฏิบัติทั้งหมดครบถ้วนแล้ว ยังมีกลิ่นปากอยู่อีก ก็แสดงว่าต้องตะลุยไปให้ถึงตัวการสำคัญที่ก่อให้เกิดกลิ่นปาก ซึ่งอาจจะมาจาก โรคต่าง ๆ ที่มักเป็นโรคเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจ ตั้งแต่จมูกลงไปจนถึงหลอดลม ถุงลม เช่น ไซนัส หวัดเรื้อรัง มะเร็งปอด การเป็นแผลในกระเพาะอาหารหรือมีระบบย่อยอาหารไม่ดี ก็เป็นต้นเหตุของกลิ่นปากได้เช่นกัน เพราะเมื่อมีลมดันออกมาก็อาจมีกลิ่นตามมาด้วย เช่นนั้นแล้ว ก็ควรต้องปรึกษาแพทย์และทันตแพทย์เพื่อแก้ปัญหากันดีกว่า |
